Jaap van Hasselt Award
Op 7 november jl. ontving Roger van Oordt, oud-directeur Christenen voor Israël en honorair consul van Israël in Nederland, de Jaap van Hasselt Award door B’nai B’rith Loge Hileel.
Hij kreeg deze onderscheiding voor zijn niet aflatende steun aan Israël en de Joodse gemeenschap in Nederland, zijn betrokkenheid bij het IPC in Nijkerk, de Israël Businessclub, Israël Aktueel en het versterken van de betrekkingen tussen Nederland en Israël.
Wij als Joodse gemeente kunnen volmondig beamen dat Roger deze onderscheiding verdient. Hij is voor ons een enorme steun bij het mogelijk maken van het jubileum. Aan de Award is een prachtige sculptuur verbonden en een geldprijs. Het is tekenend voor Roger dat hij na het in ontvangst nemen van de sculptuur het geldbedrag aan de Joodse Gemeente Amersfoort schonk.
Daarnaast had B’nai B’rith nog een bijzondere verrassing in petto door de aanwezigen in de gelegenheid te stellen een tikkie over te maken voor de herinrichting van het interieur van de sjoel.
Nieuwe kansen voor expositie 300 jaar Joodse cultuur in Amersfoort
Gemeente Amersfoort en Museum Amersfoort (onderdeel van Stichting Amersfoort in C) gaan samen met de Joodse gemeenschap onderzoeken hoe 300 jaar Joods leven in Amersfoort in een tentoonstelling zichtbaar kan worden gemaakt. Dat is de uitkomst van een open gesprek dat gisterenavond op initiatief van burgemeester Lucas Bolsius en wethouder Cultuur Marjolein Perdok plaatsvond met de directie en de Raad van Toezicht van het museum.
Het museum had eerder besloten af te zien van het voornemen om samen met de Joodse gemeenschap een tentoonstelling te ontwikkelen. Het gaf daarbij aan dat ze zich zorgen maakte of ze dit als klein museum kon dragen. De afgelopen dagen is vanuit diverse partijen uit het hele land hulp aangeboden aan de museumorganisatie.
Burgemeester Lucas Bolsius zegt hierover het volgende "Het was een goed en intensief gesprek. Ik ben blij met de positieve intentie. We hebben gezamenlijk geconstateerd dat we het belangrijk vinden dat er een expositie komt die vertelt over 300 jaar geschiedenis van de Joodse cultuur in Amersfoort. Een Amersfoorts verhaal dat vanzelfsprekend verteld moet worden en past bij de aard van het museum.
Voor de organisatorische zaken kwamen de afgelopen week uitgestoken handen vanuit de stad, het rijk en uit het hele land. Mensen en organisaties willen helpen om deze expositie mogelijk te maken. Dat is prachtig. En we hebben met elkaar besproken dat er veel draagvlak bestaat in de Amersfoortse politiek om een vorm te vinden om deze tentoonstelling mogelijk te maken.
Na ons gesprek heb ik de voorzitter van de Joodse gemeenschap Amersfoort gesproken over deze uitkomsten en deze heeft hier positief op gereageerd. De gemeente Amersfoort heeft toegezegd verdere gesprekken te faciliteren die gaan over de verdere invulling, samenwerking en locatie. Het vertrouwen over en weer heeft de afgelopen dagen een knauw gekregen: ook dat herstel willen we graag faciliteren en we zien hiertoe bereidheid. Het belangrijkste is dat we komen waar het om gaat: het tonen van een stuk geschiedenis over Amersfoortse families die al eeuwenlang onderdeel uitmaken van het DNA van onze stad."
Paul Baltus, directeur van Museum Amersfoort:
“De reacties van de afgelopen dagen hebben ons geraakt. We hebben altijd gevonden dat dit verhaal verteld moet worden. Onze zorg ging over wat wij als klein museum kunnen dragen. De hulp die ons nu wordt geboden neemt een deel van die zorg weg. Met die steun gaan we met een open blik en een positieve intentie de mogelijkheden onderzoeken, in gesprek met de Joodse gemeenschap.”
De komende tijd gaan de betrokken partijen in gesprek over de vorm, de samenwerking en de locatie.
Noot voor de redactie, niet voor publicatie:
Voor vragen kunt u contact opnemen met Brugt Groenevelt, woordvoerder Gemeente Amersfoort
telefoon 06 52 53 55 29, e-mail b.groenevelt@amersfoort.nl / amersfoort.nl/pers
Museum Amersfoort heeft besloten de geplande tentoonstelling ter gelegenheid van het 300-jarig bestaan van onze synagoge in 2027 niet door te laten gaan, onder verwijzing naar de maatschappelijke spanningen en de situatie in het Midden-Oosten.
Als bestuur vinden wij dit besluit onacceptabel. Een tentoonstelling over 300 jaar Joodse geschiedenis in Amersfoort mag niet afhankelijk worden gemaakt van internationale politieke ontwikkelingen. Onze geschiedenis is onlosmakelijk verbonden met die van de stad. Juist nu is het belangrijk dat het Joodse leven en onze geschiedenis zichtbaar blijven.
De afgelopen dagen hebben wij verschillende stappen ondernomen om aandacht te vragen voor dit besluit. Naast het artikel in het AD is de kwestie inmiddels ook op bestuurlijk niveau onder de aandacht gebracht. Daarnaast is een formeel verzoek tot ethische toetsing ingediend bij de Codecommissie voor Musea.
Wij zijn verheugd dat de kwestie op verschillende niveaus serieus aandacht krijgt, al betekent dit nog niet dat het museum zijn besluit zal herzien.
Voor ons staat voorop dat het 300-jarig jubileum een bijzondere en feestelijke gebeurtenis wordt: een mijlpaal voor onze gemeente én voor de stad Amersfoort. Wij blijven ons inzetten voor de erkenning en zichtbaarheid van onze geschiedenis, cultuur en aanwezigheid in de stad.
Wij houden jullie op de hoogte van verdere ontwikkelingen.
Het bestuur
Na een ingrijpende renovatie is de Synagoge Amersfoort vanaf 1 december 2026 weer beschikbaar voor rondleidingen.
Een bijzonder moment want in februari 2027 begint het feestelijke jaar waarin wij vieren dat onze synagoge 300 jaar bestaat.
Wij verwelkomen u graag om kennis te maken met de rijke Joodse geschiedenis van Amersfoort, onze tradities en gebruiken, en het bijzondere verhaal van een synagoge die al drie eeuwen een plaats van gebed, ontmoeting en verbondenheid is.
Bezoek regelmatig onze website en blijf op de hoogte van alle activiteiten en bijzondere evenementen in het jubileumjaar van de Synagoge Amersfoort!
U bent van harte welkom!
Wilt u de synagoge bezoeken?
Rondleidingen zijn mogelijk op aanvraag via rondleidingen@nigamersfoort.nl
Namens de Joodse Gemeente (NIG) Amersfoort
Van donderdag 26 t/m zondag 29 november 2026 viert Amersfoort Joods leven in en om De Lieve Vrouw.
Joodse gemeenschappen hebben zich door de eeuwen heen op veel plekken gevestigd en daar telkens een eigen cultuur opgebouwd, met eigen talen, muziek, verhalen en tradities. Het festival viert die rijkdom en laat zien dat Joods leven niet alleen geschiedenis is, maar een levendige cultuur die hier en nu bestaat, ook in Amersfoort. Vier films, allemaal voor het eerst in Amersfoort te zien, vormen het hart van het festival. Daarnaast zijn er inleidingen en nagesprekken, livemuziek, een sjabbatviering en een wandeltour langs Joods Amersfoort, vol verhalen.
Bekijk het programma en alle informatie op de website van De Lieve Vrouw:
https://lievevrouw.nl/agenda/film?d=&tag=joods-filmfestival-amersfoort&q=#agenda-overview
Wat een gezellige avond! Jong en oud kwamen samen om te genieten van een heerlijke soekotmaaltijd, verzorgd door Achim.
Naast het lekkere eten was er ook een mooi verhaal van Duifje van de Woestijne over het boek dat ter gelegenheid van ons komende jubileum verschijnt.
Chag Sameach!
%20(1).jpg)
Stichting Chanukah Concert organiseert voor de 12e achtereenvolgende keer het jaarlijkse B'nai B'rith Chanukah Concert.
Koop nu uw kaarten voor zondagavond 6 december 2026 om 20:15 uur uur via info@chanukah-concert.nl
Maar wees snel, want op is op!
Met chazzan Netanel Hershtik en uiteraard het Maestro Jules Orkest o.l.v. dirigent/muzikaal leider Jules van Hessen.
Beleef, geniet en zing mee!
Samen met Amsterdamse vocalisten als Sacha van Ravenswade en Gilad Netzer en het Maestro Jules Orkest staat dit conccert weer garant voor een unieke sfeerbeleving. Chazzanoet gecombineerd met bekende joodse liederen en meezingers van joodse zangers en componisten en liedjes uit bekende musicals brengen u tijdens dit concert een grote glimlach. De uitleg van de Maestro, altijd met humor, ontbreekt daarbij niet.
De locatie moeten we nog even geheim houden, maar geloof ons: het is de mooiste theaterlokatie in Amsterdam!
We laten ons door niets en niemand tegenhouden. Ook dit jaar kunt u getuige zijn van het Chanoekawonder in ons Amsterdam.
Mis het niet.
Samen staan we sterk.
Am Yisrael Chai!
ACHTERGROND De Amersfoortse sjoel, de oudste Hoogduitse synagoge in Europa waarin vrijwel onafgebroken diensten zijn gehouden, ondergaat voorafgaand aan het 300-jarige bestaan een renovatie. ‘Weg even het gebouw zijn ziel terug.’
.jpg)
De synagoge van Amersfoort oogt momenteel als een bouwval. Het meubilair is verwijderd, de vloer ligt er uit en de wanden vragen om een verfkwast. Sinds maart van dit jaar komt de Joodse gemeente, de thuisbasis van opperrabbijn Binyomin Jacobs, bijeen in de gemeenschapsruimte aan de overzijde van het smalle steegje in de binnenstad van Amersfoort.
De aannemer en schilder nemen het interieur onder handen.
‘Uiterlijk 1 september 2026 moet dat werk klaar zijn, vóór de grote feesten van het najaar’, zegt Alexander van Dijkhuizen, voorzitter, en met zijn 53 jaar één van de ‘jonkies’ in de vergrijsde Joodse gemeenschap.
Deze telt in Amersfoort zo’n honderd leden. Daarmee is ze nog een van de grotere gemeenschappen in de mediene - de Joodse aanduiding voor Nederland-buiten-Amsterdam.
Haveloos
Al zes jaar geleden werden de eerste plannen gesmeed om het 300-jarig bestaan van de Amersfoortse synagoge groots te vieren, vertelt Van Dijkhuizen. Met een renovatie van de sjoel, een reeks culturele activiteiten en een boek over de geschiedenis, waarvoor hoogleraar Bart Wallet in de arm is genomen.
De begroting van dat alles bedraagt zes ton, de verbouwing kost een kwart daarvan.
De sjoel in de huidige haveloze staat ziet er ongeveer net zo uit als ‘toen we terugkeerden’, zegt Van Dijkhuizen. 339 van de 676 Joden die bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in de stad woonden, zijn vermoord.
Het benodigde geld is onmogelijk zelf op te brengen door de kleine gemeenschap.
‘Het gebouw was totaal gestript, kasten en meubilair waren verdwenen, de houten vloer was opgestookt. Alleen de grote kast met de Thora-rollen was overgebleven.’ Na de inktzwarte jaren van ‘40-’45 is de synagoge in 1949 opnieuw gewijd.
‘De sjoel is nadien in fases herbouwd, de laatste fase was in de jaren negentig. Maar bij elk van die aanpassingen is wel iets van het oorspronkelijke ontwerp dat de architect in 1727 voor ogen stond, verloren gegaan. In de kleuren en de symmetrie bijvoorbeeld. Dat bleek uit het vooronderzoek.’
Sponsoractie
Het archief van Amersfoort bevat verrassend veel documentatie over de geschiedenis van de sjoel, vertelt Van Dijkhuizen. ‘De interieurarchitecten kunnen daar bij de restauratie op terugvallen.’
Het renovatieplan is inmiddels, op een enkel detail na, goedgekeurd door de Erfgoed commissie van de Gemeente Amersfoort; het pand is een rijksmonument.
Donateurs kunnen kiezen uit een massief houten zitbank of een strekkende meterbalustrade.
Het benodigde geld is onmogelijk zelf op te brengen door de kleine gemeenschap, vandaar dat met man en macht wordt gewerkt aan fondsenwerving, variërend van een benefietavond op Urk tot een creatieve sponsoractie waarbij donateurs zelf kunnen kiezen of ze een vierkante meter bladgoud plafondschildering (45 euro) schenken, dan wel een massief houten zitbank (3400 euro) of een strekkende meter balustrade (230 euro).
Tegelijkertijd ontrolt de Joodse gemeenschap een agenda met culturele activiteiten, zoals een muzikale en theatrale voorstelling met het Amersfoorts Jeugd Orkest (AJO) en The Klezmer Society in het AFAS Theater in Leusden.
‘We grijpen het jubileum aan om onze gemeenschap op diverse manieren onder de aandacht te brengen van het grote publiek’, zegt Van Dijkhuizen.
Terugkopen
Achter de schermen werkt het bestuur van de Joodse gemeenschap nog aan een plan om de synagoge ook voor de langere termijn te behouden.
‘In 2012 hebben we het gebouw voor het symbolische bedrag van 1 euro verkocht aan Stadsherstel Midden-Nederland. Dat móesten we wel, de kosten voor onderhoud rezen de pan uit.’
Door politieke ontwikkelingen is de portefeuille van Stadsherstel overgenomen doorvastgoedbedrijf MHM.
‘Daar is niks mis mee, we hebben goed contact’, zegt Van Dijkhuizen. ‘Maar we zijn in gesprek met grote financiers - je praat dan echt over miljoenen - om het pand terug te kopen, via een onafhankelijke stichting, zodat we de toekomst van de synagoge van de Joodse gemeente Amersfoort duurzaam kunnen borgen. Op die manier kunnen we het gebouw hopelijk tot in lengte van dagen van betekenis laten zijn.’
Bron: https://www.nd.nl/geloof/geloof/1315102/nu-oogt-hij-nog-als-een-bouwval-maar-bij-het-jubileum-ziet-de
300 jaar Synagoge in Amersfoort
Sinds 1727 vormt de synagoge een onmisbare pijler van het Joods leven in Amersfoort.
Het is uniek dat deze synagoge vrijwel onafgebroken al bijna drie eeuwen in gebruik is.
In het kader van dit 300-jarig bestaan organiseert het Spiritueel Cultureel Centrum in nauwe samenwerking met de Joodse gemeente Amersfoort een speciale bijeenkomst.
Tijdens deze bijeenkomst zullen wij dieper ingaan op wat de Joodse gemeenschap voor Amersfoort in de afgelopen eeuwen betekend heeft.
Vier sprekers zullen dit vanuit verschillende perspectieven toelichten:
Voorzitter van de bijeenkomst is Sonja de Leeuw, emeritus hoogleraar Mediacultuur.
Tijdens de bijeenkomst zal ook aandacht worden gegeven aan de fondswerving voor de herinrichting van het interieur van de synagoge.
Lezing georganiseerd door het SCC in nauwe samenwerking met de Joodse gemeente Amersfoort
Donderdag 22 oktober van 19.30 tot 22.30 uur
Kadecafé/Eemzaal,
Eemplein 75 Amersfoort
Bijdrage: € 5.-
Opgave: secretariaatscc@gmail.com
Na een ingrijpende renovatie is de Synagoge Amersfoort vanaf 1 december 2026 weer beschikbaar voor rondleidingen.
Een bijzonder moment want in februari 2027 begint het feestelijke jaar waarin wij vieren dat onze synagoge 300 jaar bestaat.
Wij verwelkomen u graag om kennis te maken met de rijke Joodse geschiedenis van Amersfoort, onze tradities en gebruiken, en het bijzondere verhaal van een synagoge die al drie eeuwen een plaats van gebed, ontmoeting en verbondenheid is.
Bezoek regelmatig onze website en blijf op de hoogte van alle activiteiten en bijzondere evenementen in het jubileumjaar van de Synagoge Amersfoort!
U bent van harte welkom!
Wilt u de synagoge bezoeken?
Rondleidingen zijn mogelijk op aanvraag via rondleidingen@nigamersfoort.nl
Namens de Joodse Gemeente (NIG) Amersfoort
.jpeg)
.jpg)